Eit strategisk område i Noreg: Innlandet

Ja. Vi dreg kjensel på Hans Børli (som levde 1918 – 1989). Utsnitt av foto NTB Scanpix. 

Hovudsakleg: – Hans Børli var en av våre viktigste og mest populære lyrikere etter den 2. verdenskrig. Han ble landskjent som “skogens dikter”(…), fortel Norsk biografisk leksikon – ved Truls Gjefsen.

Innlandet? Her har eg i første omgang konsentrert meg om det fylket som, før samanslåinga med Oppland, heitte Hedmark:

Den viktige kommunen Hamar har satsa på kulturhus, eit av dei største i landet. Ikkje for sterkt av meg å hevde at Hamar iallfall er blitt sjølve sentret for forsking på nyare norsk poesi.

Hald fram å lesa Eit strategisk område i Noreg: Innlandet

Sett frå innsida

og i Profilsk tilbakeblikk

Sophus Bugges hus til venstre. Niels Treschows hus til høgre. Blindern for meg. Eg song og spelte nede i kjellaren på Niels Treschows hus, og hadde teori i ellevte etasje. I første etasje hadde tidsskriftet Profil kontor ei tid. Foto: Ola Sæther

Ein ung og målmedviten redaksjon toga inn i Profillokala på Blindern i 1966. Dei var for ein del ferdig med utdanninga og hadde nye mål. Unge som ville ha noko å seie og alt var i gang med å gje ut bøker. Dei gjorde ikkje opprør mot sine eigne foreldre (om nokon skulle tru det), men det unge miljøet reagerte samla mot somme sure aviskritikarar som var litt eldre.

Hald fram å lesa Sett frå innsida

Ver rein, ikkje skiten! er kravet?

Kvinnekampen i Noreg hadde sin avantgarde som ikkje minst sørga for ei almenn røysterett i landet, for hundre år sidan var dette ein gigantisk siger. Ein avantgardisme tenkt for det breie folket, kunne ein leggje til. Merk: Alle er ikkje like, like er dei aldri, og få vil vel nekte for at kvinnekampen hadde sine sjølvstendige og særmerkte personlegdomar…

Føregangskvinner og -menn, kan ein seie. Korleis går det føre seg i kunst og litteratur og musikk med avantgarden?

Hald fram å lesa Ver rein, ikkje skiten! er kravet?

Kva gjer vi med tenestene?

Velferd & konkurranseutsetjing?

Ein måte å fjerne velferdsstaten og gjere landet blått på, går gjennom statsmakt og gjennom å la kommunane gradvis konkurranseutsetje samfunnet sine tenester og dytte ein demokratisk bastion som fagforeiningane ut over sidelina. Her er eit lokalt døme frå Kragerø Blad Vestmar no desember. Eg har skrive det sjølv og fått tilsvar:

Hald fram å lesa Kva gjer vi med tenestene?

Litteraturen sine vilkår debattert

Foto: LUKE MACGREGOR

Den norske Forfattarforeining hadde tromma saman til medlemsmøte med invitert panel. Stikkord: Nisjer – bloggarane overtar. Stikkord: Kommersialiseringa i dagspressa. Stikkord: Det elektroniske innrykket. Jo, eg var der (men trur ikkje eg høyrde rett på det siste stikkordet).

Hald fram å lesa Litteraturen sine vilkår debattert

Forteljarkunst i litteraturen?

Krim-dronning Unni Lindell med ein tradisjonell krim-reiskap klar, revolveren.
Foto: Terje pedersen, ANB

Det har utvikla seg nok ein litterær debatt kring bestseljarvesenet. Med artikkelen «En god historie» går Marius Aronsen, redaktør i Bokklubben Nye Bøker, i rette med dei som har nedvurdert krimlitteraturen. Han blir intervjua i Klassekampen 4/12 og blir der sitert slik:

Hald fram å lesa Forteljarkunst i litteraturen?

Kor er litteraturkritikken?

Offeret myrda av NY seriemordar 

Får eg fortelje det som hende? Det følgjande har nyleg hendt oss: Vi skulle ha noko å more oss med, og dermed fekk vi tilbod om å låne ei lydbok med Snømannen, krim av Jo Nesbø. Eg veit godt at dette er ein mykje lesen litteratur, men sjølv kjende eg hittil ikkje Jo Nesbøs bøker. Med lydboka kunne vi følgje med både under bilkøyring og via cd i stova; det blei fort ein del lydbok-skiver. Politiet i Bergen, som ikkje er eit spesielt ukjent politi, blei tematisert; heile soga strekte seg tilbake i tid, relativt opplysande for meg; også sexkjøp blei tematisert i boka. Etterkvart blei det til saman i denne romanen ei lang rekkje mord da, relativt søkte slags ritualmord – neppe seksualmord – i komponert serie. Og eg reagerte negativt på det. Kvifor skriv Nesbø om spesielt ukjende ritualmord framfor å velje sjalusimord eller spennande heilstøpt eller utspekulert vinningskriminalitet, som er ein så rett vanleg og øydeleggjande kriminalitet?

Hald fram å lesa Kor er litteraturkritikken?

Retorikk for alle

Har finanskrisa fjerna all klår offentleg handsaming av økonomi og budsjettering?

Å følgje med i den nasjonale politikken dreier seg ofte om å oppfatte klassemodellar og kontrollere enkle reknestykke, til dømes når det gjeld sjukelønna og dei mange lause/raske påstandane i retorikken om å øydeleggje framtida. Ved budsjetthandsaminga lokalt i kommunestyret desember skreiv eg følgjande innlegg til avisa (og på bokmål ein hende gong, sidan talkunstar var blanda i):

Hald fram å lesa Retorikk for alle

Tenkje heilt nytt

finansminister
(på tredje året) 

Det offentlege har alt gripe inn i høg grad…

Vi tenkjer på krisa, vi tenkjer på budsjett, vi kan ikkje tenkje på anna enn krise og budsjett. Kvifor gjer vi det? Grunnen er ikkje at vi, dei fleste av oss, er direkte pissredde for jobbane våre eller for pensjonane våre, men fordi alt er snudd på hovudet, heile den fastspikra forståinga av korleis økonomi skal handterast, er splintra. Kva er god økonomi, for søtten, kva er god økonomi!

Hald fram å lesa Tenkje heilt nytt

Ein inspirasjon

Mao Zedong at the First National Conference of the Communist Party of China, i det svært fjerne Herrens år 1927, før eg blei fødd

Her kjem ein artikkel skrivi av meg; og den er etterfølgd av to faktaboksar og eit intervju, dette gjort av Maren Ingeborg Hvamstad. 

Ein journalist spurde meg om kva eg hadde blitt inspirert av; avisa meinte av litteratur – . Vel, det kjem så mange slags litteratur, tenkte eg, ikkje berre finst det skjellsetjande dikt. Og eg tok meg da den fridomen å tenkje etter kva enkelte av Formann Maos skrifter hadde tydd for meg, i det som eg heldt på med for nange år sidan, og det som eg held på med for tida, altså over ein lang tidsperiode. Sjølv blei eg overraska. Her kjem først artikkelsvaret som eg gav på spørsmålet, dvs artikkelen: Eg og Mao

Hald fram å lesa Ein inspirasjon