Ver rein, ikkje skiten! er kravet?

Kvinnekampen i Noreg hadde sin avantgarde som ikkje minst sørga for ei almenn røysterett i landet, for hundre år sidan var dette ein gigantisk siger. Ein avantgardisme tenkt for det breie folket, kunne ein leggje til. Merk: Alle er ikkje like, like er dei aldri, og få vil vel nekte for at kvinnekampen hadde sine sjølvstendige og særmerkte personlegdomar…

Føregangskvinner og -menn, kan ein seie. Korleis går det føre seg i kunst og litteratur og musikk med avantgarden?

Hald fram å lesa Ver rein, ikkje skiten! er kravet?

Tranströmer: Samlade dikter

(Vold for lenge sidan): Likar du han (Tranströmer)?
– (Eg sa:) Nei
– Ekeløf? (sa Vold ved eit anna høve. Han spurde også eingong seinare i rikstelefon om Gertrude Stein.)
– (Eg sa, og det var sant om Ekeløf:) Ja

Tomas Tranströmer som yngre.
Kjelde: Bloodaxe Blogs, Poetry Webzine.
Hald fram å lesa Tranströmer: Samlade dikter

Wislawa Szymborska

Poeten Wislawa Szymborska er gått bort, 88 år gammal. 

Harriet Staff skriv om den polske poeten, som fekk nobelprisen, i ein artikkel på nettet: Remembering Szymborska.

Jan Erik Vold gjendikta Szymborskas dikt “Brueghels to aper” for Volds feira bok Storytellers:

Slik var min store eksamensdrøm:
I et vindu sitter to aper i lenke.
Utenfor svever himmelen
og havet bader.


Jeg oppe i menneskenes historie.
Jeg stotrer og stammer.


Den ene apen skotter på meg og lytter skjelmsk,
den andre virker som den sover -
men når det blir lenge stille etter et spørsmål
setter den meg på glid
ved å rasle forsiktig med lenken.

Brueghel var ein flamsk målar, mange hundreår før poeten. Men eg trur at dette i tittelen er heilt underordna, iallfall når ein les diktet separat. Det som diktet konsentrerer seg om, er noko så enkelt som fellestrekk ved aper (eller dyr i bur) og menneske. 

Norske wikipedia har dette å fortelje om Szymborska.

Kva ordet terror tydde

Dei gode kulturelle avisene er i stadig framgang. Det gjeld dagsavisa Klassekampen. Dette gjeld vekeavisa Dag og Tid. Det gjeld vekeavisa Morgenbladet. Og nettopp Morgenbladet freistar nye lesargrupper med (mellom anna) Jørgen Magnus Sejersteds melding av den nye boka til Jan Erik Vold , Den store hvite bok å se

Sejersted plar vere god på heilskapen i Jan Erik Volds forfattarskap, på dei samla ulike dimensjonane. Og Sejersted er det også i denne omtalen, tykkjer eg. 

Sjølv vil eg sitere dette diktet i den ferske Jan Erik Vold-boka (som ein grøn kommentar til 11. september):

NÅR EMPIRE STATE
tindrer
som et fyrtårn i havet. Da


ser 
vi 
hva 
ordet


TERROR betød.
Da
behøves
ingen martyrpiloter.

Jan Erik Vold som avantgardist

Jan Erik Vold. Foto henta fra NRK.no

Forskinga på poeten Jan Erik Vold er aukande. Jubileumsbok nr 2 om Jan Erik Vold (passert 70) er også gjeve ut. Redaktørar er Ole Karlsen og Thorstein Norheim. Boka har fått tittelen “Volds linjer”. (Forlag er: Unipub.) Den første jubileumsboka var Varmestafetten (redaktør var Bendik Wold). Vi kjem tilbake til innhaldet i Volds linjer. Her publiserer eg på nettet min eigen artikkel frå boka. Eg ser over Jan Erik Vold som avantgardist. (Ti år tidlegare, da Jan Erik Vold var tema på Flisa-festival, medverka eg med ein analyse som legg større vekt på at Vold sine 1960-talsbøker er versjonar som han jobba med parallelt, sidan eg kjende han i samband med Kommet forlag hausten 1966 .)

Hald fram å lesa Jan Erik Vold som avantgardist

Varmestafetten VARMESTAFETTEN

Ein kommentar til boka

Bendik Wold har redigert stafett: Varmestafetten


I høve Jan Erik Volds 70årsdag seinhaustes i fjor gav Gyldendal ut boka VARMESTAFETTEN, redigert av Bendik Wold, med mellom anna 15 essays om Jan Erik Vold skrive av yngre forskarar. Og dette er blitt ei svært spesiell bok, som femner lenger enn det bøker om Jan Erik Vold tidlegare har gjort. Med «lenger» kan ein her gjerne lese: lenger ifrå universitetsseminara. Mellom anna er boka eit nybrottsarbeid på norsk om konseptuell litteratur. Ja, konseptuell kunst blir stadig omtalt i ulike norske media, men sjeldan blir konseptuell litteratur og det konseptuelle i norsk litteratur omtalt; nesten ikkje nokon plass skjedde det hos oss før 2009, og denne forbausande lenge vedvarande mangelen var eit merke for kongeriket Noreg. Men no er da isen brote og råka blitt ganske stor.

Hald fram å lesa Varmestafetten VARMESTAFETTEN

Jan Erik Vold og Jan Erik Vold

Jan Erik Vold. Foto: Riksteateret

Det blir ein varm sein september i 1999, delvis med flaumfåre. Eg ser ut på roleg oljeblankt vatn på Bærøy-fjorden ein augneblink. Såg Jan Erik Vold på skjermen gle seg over Georg Johannesens «gjenkomst» med Ars Vivendi – over ein 1959-forfattar som prega heile generasjonen, heile sekstitalet i Noreg, dei som var da og som er middelaldrande og sindige og blitt rekneskapspliktige nå. Jan Erik Vold sit ved sida av Johannesen. Jan Erik Vold beherskar og bruker moderne media. 

Hald fram å lesa Jan Erik Vold og Jan Erik Vold

Geir Gulliksen med godversjonen av langdikt

Geir Gulliksen i god form
Foto: Britt Myhrvold

I Nrk vann Geir Gulliksen med det beste enkeltdiktet. Geir Gulliksen kom ut med dikta ”se på meg nå” no i haust. I det minste EIN avismeldar har sett stor kameratskap med Jan Erik Volds ”Mor Godhjertas glade versjon. Ja”. Alt dette gjorde meg nysgjerrig, og eg kunne ikkje sleppe den tanken, slik at eg gav meg sjølv nett Geir Gulliksens bok i førejulsgåve på tampen av førebuingane til jul. Og ho er lesen i porsjonar (i Bergen og Kragerø). Det følgjande kan vere eit bidrag på overtid til artikkelen min Gjenoppstått Mor Godhjertas glade versjon. Ja?.

Hald fram å lesa Geir Gulliksen med godversjonen av langdikt

Gjenoppstått Mor Godhjertas glade versjon?

lyrikar Nils-Øivind Haagensen. Foto: Heidi Furre

Stadig oftare blir dikt frå førti år tilbake trukki fram som forelegg for yngre norske poetar. Det nye litteratur-tidsskriftet Kuiper har bede meg skrive noko for dei om fenomenet. Dette har eg gjort. Og svaret mitt kjem også her, med fokus på bl.a boka med tittel Nils-Øivind Haagensen skriver (kom ut 2005):

Hald fram å lesa Gjenoppstått Mor Godhjertas glade versjon?

3 artiklar/ essay i bokform

Jan Erik Vold har lytta på noko og tenkjer etter? Foto tatt frå nettet.

1: Artikkelen Jan Erik Vold og Jan Erik vold i boka med same namn (utgitt 2000) frå Flisa-seminaret 1999 vigd Jan Erik Vold. Eg prøver ut fem hypotesar om heilskapen i Volds verksemd, om jazzen i forfattarskapen, om medie-mannen Vold, om den anti-akademiske tradisjonen Vold begynte si verksemd innafor, om den tolerante Vold og om versjonar i året 1966, versjonane gjorde med Vold sine ulike verk (jfr. ein tittel som Mor godhjertas glade versjon. Ja).

Hald fram å lesa 3 artiklar/ essay i bokform